Taiji Quan
„Gdy ciało staje się ciche, umysł zaczyna tańczyć. Gdy umysł cichnie, porusza się duch. Taiji nie uczy, jak walczyć – lecz jak nie być już przeciwnikiem.”
Czasopisma i badania naukowe związane z Taichi i Qigong
Chan, A. W. K., Yu, D. S. F., Choi, K. C., Chan, H. Y. L., & Wong, E. M. L. (2016). Effects of a peer-assisted tai-chi-qigong programme on social isolation and psychological wellbeing in Chinese hidden elders: a pilot randomised controlled trial. The Lancet, 388, S23. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(16)31950-X
Chen, W., Yu, S., & Xiong, D. (2020). Effects of Tai Chi Intervention on Perceived Stress, Anxiety, and Sleep in College Students. Advances in Physical Education, 10(01), 54–67. https://doi.org/10.4236/ape.2020.101006
Cynarski, W. (2001). Bibliografia dalekowschodnich sztuk walki: analiza treści. Idō – Ruch Dla Kultury : Rocznik Naukowy, 1–12.
Endler, N. S., & Parker, J. D. A. (1994). Assessment of multidimensional coping: Task, emotion, and avoidance strategies. Psychological Assessment(6), 50–60.
Flanagan, S. R., Cantor, J. B., & Ashman, T. A. (2008). Traumatic brain injury: Future assessment tools and treatment prospects. Neuropsychiatric Disease and Treatment, 4(5), 877–892. https://doi.org/10.2147/ndt.s1985
Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1980). An Analysis of Coping in a Middle-Aged Community Sample. Journal of Health and Social Behavior, 21(3), 219. https://doi.
org/10.2307/2136617
Hamaideh, S. H. (2010). Gender differences in stressors and reactions to stressors among Jordanian university students. International Journal of Social Psychiatry, 58(1), 26–33. https://doi.org/10.1177/0020764010382692
Ho, R. T. H., Au Yeung, F. S. W., Lo, P. H. Y., Law, K. Y., Wong, K. O. K., Cheung, I. K. M., & Ng, S. M. (2012). Tai-chi for residential patients with schizophrenia on movement coordination, negative symptoms, and functioning: A pilot randomized controlled trial: A Pilot Randomized Controlled Trial. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine : ECAM, 2012(2), 923925. https://doi.org/10.1155/2012/923925
Hobfoll, S. E. (1989). Conservation of resources. A new attempt at conceptualizing stress. The American Psychologist, 44(3), 513–524. https://doi.org/10.1037//0003-066x.44.3.513
Huston, P. (2023). Why osteoarthritis of the knee is called „a wound that does not heal” and why Tai Chi is an effective treatment. Frontiers in Medicine, 10, 1208326. https://doi.org/10.3389/fmed.2023.1208326
Huston, P., & McFarlane, B. (2016). Health benefits of tai chi: What is the evidence? Canadian Family Physician, 62(11), 881–890.
Jahnke, R., Larkey, L., Rogers, C., Etnier, J., & Lin, F. (2010). A comprehensive review of health benefits of qigong and tai chi. American Journal of Health Promotion : AJHP, 24(6), e1-e25. https://doi.org/10.4278/ajhp.081013-LIT-248
Jarosz, M., & Bartczuk, R. (2006). Funkcja Religijności w procesie radzenia sobie ze stresem. Roczniki Psychologiczne(IX-1), pp. 1–16. https://pracownik.kul.pl/files/
10427/public/artykuly/BartczukJarosz2006.pdf
Kornaszewska, M. (2002). Czynniki kształtujące różnice w emocjonalności kobiet i mężczyzn. Studia Psychologica Nr 3,, 167–186.
Kraemer, K. M., Litrownik, D., Moy, M. L., Wayne, P. M., Beach, D., Klings, E. S., Reyes Nieva, H., Pinheiro, A., Davis, R. B., & Yeh, G. Y. (2021). Exploring Tai Chi Exercise and Mind-Body Breathing in Patients with COPD in a Randomized Controlled Feasibility Trial. COPD, 18(3), 288–298. https://doi.org/10.1080/154
12555.2021.1928037
Lazarus, R. S. (1986). Paradygmat stresu i radzenia sobie. Nowiny Psychologiczne, 3-4, 2-39.
Lin, Z. (2016). On Chinese Tai Chi Culture: Contemporary Values and International Communication. Asian Social Science, 12(10), 273. https://doi.org/10.5539/ass.
v12n10p273
Liu, X., Li, R., Cui, J., Liu, F., Smith, L., Chen, X., & Zhang, D. (2021). The Effects of Tai Chi and Qigong Exercise on Psychological Status in Adolescents: A Systematic Review and Meta-Analysis. Frontiers in Psychology, 12, 746975. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.746975
Lyu, L., Li, Y [Yuelin], Fan, X., Seo, J., & Eunna, O. (2024). The effect of Tai Chi exercise intervention on sleep quality in community residing older adults: A systematic review and meta-analysis. European Geriatric Medicine. Advance online publication. https://doi.org/10.1007/s41999-023-00923-6
McComb, R., Jacalyn J., Chyu, M.‑C., Tacón, A., & Norman, R. (2015). The effects of tai chi on measures of stress and coping style. Focus on Alternative and Complementary Therapies, 20(2), 89–96. https://doi.org/10.1111/fct.12179
Mustian, K. M., Katula, J. A., Gill, D. L., Roscoe, J. A., Lang, D., & Murphy, K. (2004). Tai Chi Chuan, health-related quality of life and self-esteem: A randomized trial with breast cancer survivors. Supportive Care in Cancer : Official Journal of the Multinational Association of Supportive Care in Cancer, 12(12), 871–876. https://doi.org/10.1007/s00520-004-0682-6
Qi, F., Soh, K. G., Mohd Nasirudddin, N. J., & Mai, Y. (2022). Effects of taichi on physical and psychological health of college students: A systematic review. Frontiers in Physiology, 13, 1008604. https://doi.org/10.3389/fphys.2022.1008604
Qin, J., Zhang, Y., Wu, L., He, Z., Huang, J., Tao, J., & Chen, L. (2019). Effect of Tai Chi alone or as additional therapy on low back pain: Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. Medicine, 98(37), e17099. https://doi.org/10.1097/MD.0000000000017099
Radoń, S. (2017). Specyfika, funkcje i mechanizmy stanów medytacyjnych na podstawie badań neuropsychologicznych nad uważnością. Annales Universitatis Mariae Curie Skłodowska Lublin, 10.17951/j.2016.30.1.111(VOL. XXX, 1), Article 10.17951/j.2016.30.1.111. https://journals.umcs.pl/j/article/view/3416/3958
Reykowski J. (1970). Obraz własnej osoby jako mechanizm regulujący postępowanie. Kwartalnik Pedagogiczny(3), 45–57.
Sandlund, E. S., & Norlander, T. (2000). The Effects of Tai Chi Chuan Relaxation and Exercise on Stress Responses and Well-Being: An Overview of Research. International Journal of Stress Management, 7(2), 139–149. https://doi.org/10.1023/
A:1009536319034
Selye, H. (1950). Stress and the general adaptation syndrome. British Medical Journal, 1(4667), 1383–1392. https://doi.org/10.1136/bmj.1.4667.1383
Sun, J., Kanagawa, K., Sasaki, J., Ooki, S., Xu, H., & Wang, L. (2015). Tai chi improves cognitive and physical function in the elderly: A randomized controlled trial. Journal of Physical Therapy Science, 27(5), 1467–1471. https://doi.org/10.
1589/jpts.27.1467
Taylor-Piliae, R. E., & Froelicher, E. S. (2004). Measurement properties of Tai Chi exercise self-efficacy among ethnic Chinese with coronary heart disease risk factors: A pilot study. European Journal of Cardiovascular Nursing, 3(4), 287–294. https://doi.org/10.1016/j.ejcnurse.2004.09.001
Verma, R., Balhara, Y. P. S., & Gupta, C. S. (2011). Gender differences in stress response: Role of developmental and biological determinants. Industrial Psychiatry Journal, 20(1), 4–10. https://doi.org/10.4103/0972-6748.98407
Wang, C., Bannuru, R., Ramel, J., Kupelnick, B., Scott, T., & Schmid, C. H. (2010). Tai Chi on psychological well-being: Systematic review and meta-analysis. BMC Complementary and Alternative Medicine, 10, 23. https://doi.org/10.1186/1472-6882-10-23
Zhang, L., Layne, C., Lowder, T., & Liu, J. (2012). A review focused on the psychological effectiveness of tai chi on different populations. Evidence-Based Complementary and Alternative Medicine: ECAM, 2012, 678107. https://doi.org/
10.1155/2012/678107
Zhang, Y.‑P., Hu, R.‑X., Han, M., Lai, B.‑Y., Liang, S.‑B., Chen, B.‑J., Robinson, N., Chen, K., & Liu, J.‑P. (2020). Evidence Base of Clinical Studies on Qi Gong: A Bibliometric Analysis. Complementary Therapies in Medicine, 50, 102392. https://doi.org/10.1016/j.ctim.2020.102392
Zhong, D., Xiao, Q., Xiao, X., Li, Y [Yuxi], Ye, J., Xia, L., Zhang, C., Li, J., Zheng, H., & Jin, R. (2020). Tai Chi for improving balance and reducing falls: An overview of 14 systematic reviews. Annals of Physical and Rehabilitation Medicine, 63(6), 505–517. https://doi.org/10.1016/j.rehab.2019.12.008
Ćwiczenia
Ćwiczenia które wykonujemy nierzadko związane są z tradycyjną Jogą (nie mylić z Jogą znaną w Europie).
Źródła internetowe
Kasperczyk, J., Zembala-John, J., & Jośko-Ochojska, J. (2022). Assessment of impact of stress on objectively and subjectively measured sleep quality in the working population. Annales Academiae Medicae Silesiensis, 76, 36–46. https://doi.org/10.
18794/aams/146444
National Library of Medicine. (2024, January 29).
Pawlica, J. (2020). Różnice płci psychologicznych w zakresie autonomii, radzenia sobie ze stresem i poczucia własnej skuteczności. Podejście neurobiologiczne. https://ruj.
uj.edu.pl/entities/publication/73e4330e-bb0d-47c5-b207-7f15281703ea
Phoebe Zhang. (2020). Tai chi added to UNESCO Intangible Cultural Heritage list ~ (Jan 2021).
prof. dr hab. Mieczysław Plopa: Strona główna Kadra Mieczysław Plopa. (2024). https://wsparcie.vizja.pl/mieczyslaw-plopa, wx278.html
Skrzęta, M., Włodyka, R., Pop, T., Włodyka, K., Piasecka, K., Rusek, W., & Cynarski, W. J. (2021). Attempts to assess the impact of Taiji Quan and Qigong exercises on emotional states: Próby oceny wpływu ćwiczeń Taiji Quan i Qigong na stany emocjonalne. Stowarzyszenie Idōkan Polska. https://bibliotekanauki.pl
The Story of Tai Chi (or Taijiquan) | University of Tennessee at Chattanooga. (2024, March 31). https://www.utc.edu/arts-and-sciences/social-cultural-and-justice-studi
es/anthropology/wheelchair-tai-chi-chuan-program/story
Tai Chi Chuan w Częstochowie. (2020, October 1). O Tai Chi – historia – Tai Chi Chuan w Częstochowie.
Wikipedia (Ed.). (2019). Taijiquan. https://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Taiji
quan&oldid=57660831
W Taiji Quan postęp nie przychodzi przez walkę – lecz przez opróżnienie wnętrza i wsłuchanie się w siebie.
Pewien zniecierpliwiony uczeń przyszedł do mistrza Taiji Quan i powiedział:
„Codziennie ćwiczę formy, a mimo to czuję, że nic się nie zmienia. Nie jestem silniejszy, nie jestem szybszy.”
Mistrz nalał mu herbaty, aż filiżanka się przelała.
„Mistrzu! Przelało się!” – zawołał uczeń.
„Właśnie tak wygląda twój umysł – pełen oczekiwań. Jak mam cię nauczyć, skoro nie ma w tobie miejsca na coś nowego?”
Zaskoczony, uczeń milczał.
Od tej chwili ćwiczył bez myśli o celu, bez porównywania się z innymi.
I dopiero wtedy zaczęło się prawdziwe zrozumienie.
Literatura popularnonaukowa
Danaos, K. (2003). Mag z Jawy: Nauki nieśmiertelnego taoisty. Nirvana. „Limbus”.
Liao, W. (1990). Tʻai chi classics (1st Shambhala ed.). Shambhala Publications; Distributed in the U.S. by Random House.
Liao, W. (2010). Tao: The way of God. Taichi Tao Productions.
Liao, W., & Kulikiewicz, D. (2001). Klasyczne tai chi. Galaktyka.
Parry, R., & Dorosz, M. (2010). Tai chi na co dzień: Budzenie uśpionej energii. Septem. Wydawnictwo Helion.
Taiji Quan nie uczy walki przeciwko światu, lecz jedności z jego nurtem. To filozofia ciała i umysłu, w której prawdziwa siła rodzi się z łagodności.
W małej wiosce w górach, gdzie poranne mgły owijały drzewa jak jedwab, młody uczeń przybył do starego mistrza Taiji.
Zdeterminowany, powiedział:
„Chcę nauczyć się walczyć, by nikt mnie nie skrzywdził. Proszę, naucz mnie technik zwycięstwa.”
Mistrz skinął głową i przez kilka dni kazał mu… zamiatać liście.
Uczeń był zdezorientowany, ale posłuszny. Po tygodniu zapytał:
„Mistrzu, kiedy zacznę ćwiczyć ciosy?”
Stary mistrz odpowiedział spokojnie:
„Już ćwiczysz. Każde pchnięcie miotłą uczy cię kierunku, rytmu i oddechu. Ale najpierw musisz wygrać z samym sobą – z niecierpliwością, z lękiem, z potrzebą kontroli.”
Minęły miesiące. Uczeń nauczył się form, ale czuł, że nie osiągnął jeszcze tego, po co przyszedł.
Pewnego dnia mistrz zaprosił go nad górski strumień.
„Spójrz na wodę – niczego nie zatrzymuje, a i tak dociera wszędzie. Gdy pojawia się kamień, nie walczy z nim, tylko płynie obok. I w tym tkwi jej moc.”
Uczeń skinął głową – po raz pierwszy zrozumiał, że Taiji to nie tylko ruch ciała, ale i stan ducha.
Od tego dnia jego ruchy stały się inne: nieagresywne, ale niezatrzymywalne.
Literatura związana ze stresem na fundamencie psychologii
Bernard, C. (1949). An introduction to the study of experimental medicine. New York: H. Schuman.
Brzeziński, J. (2019). Metodologia badań psychologicznych (Wyd. 5, 6 dodr). Wydawnictwo Naukowe PWN.
Endler, N. S., & Parker, J. D. A. (1990). Coping Inventory for Stressful Situations (CISS). Multi-Health Systems, Inc.
Folkman, S., & Lazarus, R. S. (1988). Mannual for the Ways of Coping Questionnaire. Consulting Psychologists Press, Palo Alto, California, 1988.
Hooke, R. (1665). Micrographia : or, Some physiological descriptions of minute bodies made by magnifying glasses. With observations and inquiries thereupon. J. Martyn and J. Allestry.
Janis, I. L. (1958). Psychological Stress: Psychoanalytic and Behavioral Studies of Surgical Patients. John Wiley & Sons, Inc, New York.
Jarosz, M. (1976). Psychologia i psychopatologia życia codziennego. PZWL Wydawnictwo Lekarskie.
Jarosz, M. (1984). Podstawy Psychiatrii. Państwowy Zakład Wydawnictw Lekarskich.
Lazarus, R. S. (1966). Psychological Stress and the Coping Process.
Lazarus, R. S. (2006). Stress and emotion: A new synthesis. EBL-Schweitzer. Springer. http://swb.eblib.com/patron/FullRecord.aspx?p=435140
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping (11 [print.]. Springer.
Levi, L. (1984). Stress in industry: Causes, effects and prevention. Seguridad, higiene y medicina del trabajo: Vol. 51. OIT.
Łobocki, M. (2009). Metody i techniki badań pedagogicznych. Oficyna Wydawnicza „Impuls”.
Nowak, S. (1965). Studia z metodologii nauk społecznych. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Nowak, S. (2012). Metodologia badań społecznych (Wyd. 2). Biblioteka Socjologiczna. Wydaw Naukowe PWN.
Plopa, M., & Makarowski, R. (2010). Kwestionariusz poczucia stresu: Podręcznik. Vizja Press & IT.
Reykowski, J. (1966a). Funkcjonowanie osobowości w warunkach stresu. PWN.
Reykowski, J. (1966b). Funkcjonowanie osobowości w warunkach stresu psycholo
gicznego. Państwowe Wydawnictwo Naukowe.
Selye, H. (1963). Stres życia. Wydawnictwo Lekarskie PZWL.
Seyle, H. (1936). A Syndrome produced by Diverse Nocuous Agents. Nature, 138(3479), 32. https://doi.org/10.1038/138032a0
Spielberger, C. D. (1966). Anxiety and Behavior. Academic Press.
Strelau, J., & Doliński, D. (2023). Psychologia akademicka: Podręcznik (Wydanie trzecie poprawione). GWP.
Strelau, J., & Jaworowska, A. (2020). CISS Kwestionariusz radzenia sobie w sytuacjach stresowych: Podręcznik do wersji polskiej (Wydanie czwarte). Pracownia Testów Psychologicznych Polskiego Towarzystwa Psychologicznego.
Tomaszewski, T. (1963). Wstęp do psychologii. Wydawnictwo Naukowe PWN.
Tomaszewski, T. (1982). Psychologia. Panstwowe Wydawnictwo Naukowe.